[Kangur]

Noc z 12 na 13 grudnia 1981 roku to jeden z kluczowych momentów w naszej najnowszej historii. Chociaż od tamtych wydarzeń minęło blisko 30 lat, kontrowersje, związane z decyzją władz PRL o wprowadzeniu stanu wojennego, wciąż są żywe.



Polacy o decyzji władz dowiedzieli się o godz. 6 rano, kiedy to Polskie Radio nadało po raz pierwszy słynne przemówienie gen. Wojciecha Jaruzelskiego. Tak naprawdę stan wojenny rozpoczął się jednak sześć godzin wcześniej.

Wówczas to oddziały ZOMO rozpoczęły ogólnopolską akcję aresztowań działaczy opozycyjnych. Jak podają historycy, we wszystkich działaniach, związanych z wprowadzeniem stanu wyjątkowego, udział wzięło tego dnia około 70 tys. żołnierzy oraz około 30 tys. funkcjonariuszy MSW. Na ulice naszych miast wyjechało zaś 1750 czołgów i 1400 pojazdów opancerzonych.

Reakcją na wprowadzenie stanu wojennego były m.in. kolejne strajki (m.in. w Stoczni Gdańskiej). Warto pamiętać, że i Trójmiasto zapisało się wówczas złotymi, ale i tragicznymi literami na kartach współczesnej historii Polski. 16 grudnia w Gdańsku zebrała się manifestacja, w której udział wzięło około 100 tys. osób. W wyniku starć z oddziałami ZOMO przynajmniej cztery z nich zostały postrzelone, jedna zaś zmarła.

W całym kraju, w okresie od 13 grudnia 1981 roku do 22 lipca 1983 roku, kiedy to stan wojenny został zniesiony, podczas manifestacji i strajków śmierć poniosło 56 osób (szacunki IPN), łączna liczba ofiar śmiertelnych stanu wojennego prawdopodobnie przekracza jednak 100 osób. Kolejnych 5 tys. osób, głównie działaczy opozycji, zostało przez władze PRL internowanych.

Nie można zapominać także o skutkach gospodarczych stanu wojennego. Już w 1982 roku nastąpił spory spadek realnych płac, pojawiły się także symptomy pogłębiającego się kryzysu gospodarczego. Niemniej jednak z dzisiejszej perspektywy widać, że wydarzenia z grudnia 1981 roku, które, wbrew zamierzeniom władz, wzmocniły budzące się w polskim społeczeństwie tendencje wolnościowe, stały się katalizatorem dla ruchu, który doprowadził do upadku komunizmu w Polsce, a później w całym bloku wschodnim.

Do dziś trwają spory historyków, dotyczące decyzji władz PRL o wprowadzeniu stanu wojennego. Dla jednych uchroniono w ten sposób Polskę przed radziecką interwencją wojskową, dla innych - broniono jedynie politycznego status quo i desperacko próbowano utrzymać władzę w rękach PZPR.

http://www.trojmiasto.pl/...emu-n44053.html

[Świtek]

Dla komunistów wprowadzenie stanu wojennego to była ostatnia zwycięska bitwa. Kolejnej już nie mogli wygrać. Jednym z najważniejszych skutków, których nie przewidziano była polityczna demoralizacja kadry WP, która najsilniej negatywnie odczuła skutki swojego uczestnictwa w tej operacji. Efekt psychologiczny był taki, że wedle tego co pamiętam w wyborach 4. czerwca 1989 zaledwie połowa kadry głosowała na listy PZPR.

Mam taką teorię, że to właśnie ewentualny brak poparcia ewentualnego rozwiązania siłowe, ze strony kadry WP i częściowo milicji, władza komunistyczna zdecydowała się w 1988 na rozmowy z nielegalną wówczas opozycją i negocjacje przy okrągłym stole.