[Kangur]

http://www.zhr.pl/~maz.16...akcje/akcje.htm

[Warszawiak]

NIe wiem czego dotyczy powyższy link, ponieważ nie otwiera się.
Może w ramach uzupełnienia zamieszcze fragment tekstu dotyczący dorobku koncepcyjnego polskiej konspiracji z zakresu walki w mieście. Warto chyba przeczytać, mimo ze post jest długi.

Polska konspiracyjna doktryna walki w mieście.
II a. Baza źródłowa.
Analiza zachowanych i dostępnych źródeł pozwala na stwierdzenie, że polska doktryna walki w mieście kształtowała się na przestrzeni lat 1940 – 44, co związane było z rozwojem zarówno koncepcji działania, jak i procesem szkolenia oraz rosnącym zapotrzebowaniem na materiały szkoleniowe. Walka w mieście była obiektem zainteresowania wszystkich ważniejszych organizacji konspiracyjnych, które posiadając odpowiednią kadrę i zaplecze, były w stanie podjąć prace studyjne nad interesującym nas zagadnieniem (dotyczy to przede wszystkim dużych organizacji ZWZ – AK, NSZ oraz GL/AL).
Istniejące materiały szkoleniowe można podzielić na następujące grupy:
a) podręczniki omawiające problematykę walki w mieście o charakterze regulaminów walki np. instrukcje bojowe,
b) inne regulaminy walki, zawierające elementy dotyczące walki w mieście,
c) publikacje o charakterze uniwersalnym (unitarnym) np. instrukcje uzbrojenia,
d) programy szkoleniowe.
Podręczniki.
W przypadku instrukcji bojowych (regulaminów walki) wiodącą rolę miał dorobek koncepcyjny ZWZ – AK, który stanowił wzorzec i źródło dla publikacji innych organizacji.
Ogólna koncepcja powstania powszechnego opracowana przez Sztab NW oraz KG ZWZ – AK stanowiła podstawę do prowadzenia dalszych prac studyjnych dotyczących walki w mieście. Opracowanie tego zagadnienia było jednym z zadań Wydziału Wyszkoleniowego Oddziału III KG AK (Oddział III B), a od połowy 1942 r. Wydziału Piechoty i Wyszkolenia kierowanego przez ppłk./płk. Karola Ziemskiego ps. „Wachnowski”. Podobnie jak w przypadku pozostałych wydziałów broni, podstawowymi zadaniami Wydziału Piechoty było:
a) opracowanie opisów użycia sprzętu zdobycznego,
b) opracowanie prac studyjnych dotyczących regulaminów i instrukcji nieprzyjaciela,
c) opracowanie prac studyjnych dotyczących doświadczeń wojennych,
d) opracowanie instrukcji wyszkoleniowych,
e) opracowanie wytycznych i instrukcji do walki powstańczej,
f) określenie i rejestracja kadry dowódczej i specjalistycznej,
g) opracowanie organizacji piechoty,
h) opracowanie wskazówek do OSZ w zakresie jednostek piechoty .
Za pierwsze opracowanie omawiające szczegółowo problematykę walk miejskich należy uznać artykuł Walki uliczne opublikowany w Żołnierzu Polskim na przestrzeni od lipca do sierpnia 1941 r. w czterech częściach :
a) część I omawiająca zastosowanie i przydatność poszczególnych rodzajów broni w walkach miejskich ,
b) część II omawiająca zastosowanie środków technicznych w walce miejskiej oraz ubezpieczenie w walkach miejskich (marsze i postoje) ,
c) część III omawiająca fortyfikacje w mieście, walki o budynek i ulicę ,
d) część IV omawiająca walkę o ulicę, dzielnicę, miasto oraz proces planowanie i przygotowania wystąpienia .
Opracowanie to było typowe dla początkowego okresu kształtowania się koncepcji walki w mieście, opartej o wstępne założenia powstania powszechnego. Zakładało bowiem formy działania zbliżone do walki regularnej, z użyciem przez stronę powstańczą szerokiego wachlarza środków ogniowych. Sam artykuł w założeniu był materiałem wyjściowym, publikowanym w celu wywołania dyskusji na temat walk miejskich.
W Żołnierzu Polskim w listopadzie 1941 r. rozpoczęto również drukowanie artykułów dotyczących broni pancernej pod zbiorczym tytułem Niemiecka broń pancerna (celowo nawiązano do wcześniejszych artykułów dotyczących walk ulicznych). Cechą charakterystyczną było szczegółowe omówienie budowy i możliwości zwalczanie szeregu pojazdów pancernych (samochodów, czołgów i dział pancernych), a także koncepcji ich ewentualnego zastosowania przez przeciwnika w działaniach przeciwpowstańczych w mieście . Na szczególną uwagę zasługuje fakt publikacji w części II fragmentów regulaminów piechoty polskiej (1934), niemieckiej (1941) oraz rosyjskiej (1939) dotyczących zwalczania czołgów .
Najprawdopodobniej w połowie 1941 r. opublikowano Instrukcję bojową. Cz. I. Miasto, będącą pierwszą z szeregu instrukcji o charakterze regulaminu walki AK . Stanowiła ona ogólny wstęp do kolejnych opracowań o charakterze szczegółowym, omawiając poszczególne aspekty walki miejskiej (patrz załącznik). W przypadku szczegółowych rozwiązań np. walki o budynek odsyłano do innych części instrukcji (tzw. przykładów bojowych). W porównaniu z pierwszym opracowaniem z Żołnierza Polskiego instrukcja stanowiła rozwinięcie pewnych elementów i koncepcji sygnalizowanych już wtedy (np. podział przedmiotów walki w mieście). Część elementów pominięto z powodów ich archaiczności (np. zastosowanie kawalerii) lub z powodu ich ujęcia w szerszych i znacznie bardziej szczegółowych opracowaniach. Ważną cechą publikacji było odejście od dążenia nadania walkom w mieście formy działań regularnych i przejście do koncepcji działań powstańczych, wynikających z samego charakteru formowanej armii podziemnej, a także z łatwego do przewidzenia stosunku sił. Instrukcję, mimo jej ogólnego charakteru, należy uznać za podstawowe opracowanie koncepcyjne, stanowiące fundament szkolenia w AK, a także innych organizacjach przez cały okres okupacji niemieckiej.
Uzupełnieniem instrukcji podstawowej były publikacje:
a) Instrukcja bojowa. Cz. III a. Saperskie środki walki,
b) Instrukcja bojowa. Cz.IV. a. Przykłady bojowe. Pluton,
c) Instrukcja bojowa. Cz.IV.b. Przykłady bojowe. Drużyna.
d) Instrukcja bojowa. Cz.IV.c Przykłady bojowe. Sekcja.
Instrukcja bojowa. Cz. III a. Saperskie środki walki omawiała szerokie zastosowanie saperów w prowadzeniu walki i wykonywaniu niszczeń zarówno w polu, jak i w mieście. Walki miejskie obejmowały w niej trzy zagadnienia:
a) przeszkody przeciwczołgowe,
b) barykady,
c) przygotowanie budynków do obrony .
Instrukcja bojowa. Cz.IV. a. Przykłady bojowe. Pluton. W części A instrukcja poświęcona była walkom miejskim omawiając na przykładach następujące elementy:
a) przemarsz ubezpieczony,
b) postój ubezpieczony,
c) zdobywanie budynku,
d) obrona budynku,
e) obrona wylotu ulicy,
f) izolacja budynku .
Instrukcja bojowa. Cz.IV.b. Przykłady bojowe. Drużyna. W części A omawiała następujące elementy działań w mieście:
a) przemarsz ubezpieczony,
b) zdobywanie budynku,
c) obrona budynku,
d) zamknięcie wylotu ulicy .
Instrukcja bojowa. Cz.IV.c Przykłady bojowe. Sekcja. W części A omawiała następujące elementy działań w mieście:
a) samodzielny napad na posterunek,
b) zasadzka ogniowa na maszerującego nieprzyjaciela,
c) patrol rozpoznawczy .
W przypadku instrukcji szczegółowych położono nacisk na działanie małych pododdziałów, które mogły wykonywać swe zadania w zakresie uzależnionym ściśle od swej wielkości. Wynikało to z koncepcji walki w rozproszeniu w początkowym okresie powstania. Koncepcja ta była użyteczna również w przypadku samego charakteru działań miejskich, w których działania rozpadały się na szereg odrębnych starć małych pododdziałów.
Szczególnie istotne było wykorzystanie saperów w walkach miejskich, który to problem był początkowo traktowany w klasyczny sposób, przeniesiony z walki regularnej. Przykładem tego była wymieniona Instrukcja bojowa. Cz. III a. Saperskie środki walki, lecz z biegiem czasu i zmianą koncepcji walki powstańczej w 1944 r. wydano nowa instrukcję Saperzy w dywersji i walce powstańczej. Cz.IV. Użycie saperskich środków technicznych w walkach ulicznych, która jest właściwie bardzo obszernym uzupełnieniem istniejących publikacji, jeśli nie nowym opracowaniem problematyki walki w mieście. Instrukcja w kolejnych rozdziałach omawia następujące elementy:
a) charakterystyka terenu walk ulicznych,
b) ogólne zasady działań w mieście,
c) zadania saperów w walce o miasto,
d) organizacja walki technicznej (planowanie i przygotowanie działań),
e) saperskie środki techniczne i ich użycie,
f) forsowanie przeszkód,
g) techniczne izolowanie budynku,
h) zdobywanie budynku,
i) zdobywanie ulicy,
j) walka z bronią pancerną w mieście.
k) wykorzystanie sieci kanalizacyjnej w walce o miasto .
Instrukcja jest najobszerniejszą publikacją konspiracyjną dotyczącą walk w mieście, kompleksowo omawiającą zastosowanie saperów szturmowych, rodzaju wojsk, który w warunkach konspiracyjnych łączył cechy piechoty i saperów.
Również w 1944 r. opublikowano nowoczesną Instrukcję walki z bronią pancerną, która uzupełniała istniejącą lukę w koncepcji walki powstańczej . Analizując doświadczenia z walk na frontach wojny, stworzono w niej znakomitą koncepcję tworzenia mobilnych zespołów przeciwpancernych, które w warunkach powstańczych przejęłyby główny ciężar walki z bronią pancerną. Główny nacisk położono na walkę wręcz z czołgami nieprzyjaciela, prowadzoną w bezpośrednim kontakcie z pojazdem szeroką gamą improwizowanych środków bojowych. Instrukcja ta była efektem pracy Biura Badań Technicznych (BBT) działającego przy Wydziale Saperów Oddz. III KG AK, którego szefem był por./kpt. inż. Zbigniew Lewandowski ps. „Iza”/”Szyna”/”Zbigniew”. Koncepcja aktywnego użycia patroli saperskich przyniosła wcześniej w 1943 r. opracowanie specjalnego Programu szturmowego szkolenia patroli saperskich, który sam w sobie stanowił doskonały podręcznik i element sprzężony z wymieniona już pozycją Saperzy w dywersji i walce powstańczej. Cz.IV. Użycie saperskich środków technicznych w walkach ulicznych .
Kolejne z podręczników konspiracyjnych do walki w mieście związane są z powstałymi w październiku 1942 r. Narodowymi Siłami Zbrojnymi (NSZ) i prowadzoną w ich strukturach Centrum Wyszkolenia Szkołę Podchorążych Piechoty (CW SPP, patrz rozdział dotyczący szkolenia). Działanie podchorążówki było ściśle związane z pracami Referatu Szkolenia Wojskowego Wydziału III Operacyjno – Szkoleniowego KG NSZ, którym kierował kpt. Andrzej Czajkowski ps. „Marian”/”Mariański” . W CW SPP opracowano dwa podręczniki do walki w mieście, były to najprawdopodobniej opracowania studyjne samych podchorążych. Pierwsza pozycją jest Walka w miejscowościach (Instrukcja wyszkolenia Cz.3.Walki w miastach, osiedlach i zabudowaniach) będąca pierwotnie najprawdopodobniej odrębną pozycją, później dołączoną jako część tekstu do Podręcznika dowódcy plutonu strzeleckiego (PDPS) . Analiza treści wskazuje na wykorzystanie przez autora wcześniejszych publikacji dotyczących walk ulicznych. Były to wspomniana „Instrukcja bojowa. Cz. I. Miasto” oraz głośna praca ppłk. Stefana Roweckiego „Walki uliczne” . Należy jednak zaznaczyć, że mamy do czynienia z rozwinięciem problematyki tam zawartej, a także dodaniem elementów nowych . Pozwala nam to również ustalić w przybliżeniu datę powstania publikacji – był to najprawdopodobniej koniec 1942 lub początek 1943 r.
Sam podręcznik podzielony został na dwie zasadnicze części:
a) ogólną, zawierającą charakterystykę walk miejskich, charakterystykę terenu i zastosowanie poszczególnych broni w walce,
b) szczegółową, zawierającą omówienie obrony i zdobycia ulicy oraz budynku.
W CW SPP powstał również chyba najoryginalniejszy, konspiracyjny podręcznik walki w mieście - Walka pojedynczego strzelca w miastach, zabudowaniach i lokalach . Podręcznik dość specyficzny, omawia jako jedyny dość szczegółowo problem walki w pomieszczeniach i zastosowanie poszczególnych rodzajów broni ręcznej. Jako jedyny również porusza szczegółowo prowadzenie walki wręcz w pomieszczeniach w oparciu o techniki jiu – jitsu .
Gwardia Ludowa na potrzeby szkolenia opracowała krótki podręcznik Walki uliczne, który w odróżnieniu od poprzednich, nie posiadał części ogólnej dotyczącej charakterystyki walk miejskich, skupiając się wyłącznie na problemach praktycznych związanych z obroną budynku . Mimo ewidentnych braków, stanowić może cenne źródło informacji zawierając szereg elementów nie poruszonych w innych podręcznikach (np. maskowanie stanowiska). Opracowano również szczegółowe instrukcje dotyczące budowy stanowisk ogniowych Fortyfikacje prowizoryczne przy walkach w mieście oraz Prace saperskie .
Ostatnim znanym obecnie zwartym podręcznikiem były Walki w mieście organizacji Miecz i Pług. Podręcznik był obszerny, lecz nie był opracowaniem w pełni oryginalnym. Stanowił bowiem połączenie elementów publikacji przedwojennych (PDP) a także konspiracyjnych (np. Instrukcja bojowa. Cz.I. Miasto, Instrukcja dla oddziałów WSOP), zestawionych w dość przypadkowy sposób. Tym bardziej, że część taktyczna dotycząca działania pojedynczego żołnierza była klasyczną taktyką działania w polu, co mogło przynieść w praktyce fatalne skutki. W podręczniku kolejno omówiono:
a) ogólną charakterystykę walk w mieście:
- przygotowania,
- organizację,
- zaskoczenie,
- wywiad,
b) działania pojedynczych żołnierzy i małych grup,
c) walkę z samochodami i czołgami przeciwnika,
d) walkę o budynek,
e) walkę o większe obiekty (dworce, koszary),
f) walkę o ulice,
g) walkę o dzielnice,
h) walkę o miasto .

[ Dodano: 29-12-2006, 22:33 ]
Wreszcie odpaliłem link, który zamieścił wyżej Kangur. I wku..., zdenerwowałem się nieco, ponieważ kolejny raz harcerze wrzucili do GS kompanie Agat/Pegaz, czyli poźniejszego "Parasola". Mimo pochodzenia części żołnierzy kompanii ze środowiska harcerskiego, kompania i poźniejszy batalion nie posiadał harcerskiego charakteru w odróżnieniu do "Zośki" czy "Wigier". Był jednostką specjalną, której zadania były klasyczną partyzantką miejską. "Zośka" miała raczej w większości zadania dywersyjne, choć nie było to regułą.
Jeśli zaisnieje taka potrzeba - to raczej pytanie do Kangura i nie tylko - to mogę wrzucić analizę akcji "Wilanów" wykonana pod katem doświadczeń w walce w miescie.

NIe wiem czego dotyczy powyższy link, ponieważ nie otwiera się.
Może w ramach uzupełnienia zamieszcze fragment tekstu dotyczący dorobku koncepcyjnego polskiej konspiracji z zakresu walki w mieście. Warto chyba przeczytać, mimo ze post jest długi.

Polska konspiracyjna doktryna walki w mieście.
II a. Baza źródłowa.
Analiza zachowanych i dostępnych źródeł pozwala na stwierdzenie, że polska doktryna walki w mieście kształtowała się na przestrzeni lat 1940 – 44, co związane było z rozwojem zarówno koncepcji działania, jak i procesem szkolenia oraz rosnącym zapotrzebowaniem na materiały szkoleniowe. Walka w mieście była obiektem zainteresowania wszystkich ważniejszych organizacji konspiracyjnych, które posiadając odpowiednią kadrę i zaplecze, były w stanie podjąć prace studyjne nad interesującym nas zagadnieniem (dotyczy to przede wszystkim dużych organizacji ZWZ – AK, NSZ oraz GL/AL).
Istniejące materiały szkoleniowe można podzielić na następujące grupy:
a) podręczniki omawiające problematykę walki w mieście o charakterze regulaminów walki np. instrukcje bojowe,
b) inne regulaminy walki, zawierające elementy dotyczące walki w mieście,
c) publikacje o charakterze uniwersalnym (unitarnym) np. instrukcje uzbrojenia,
d) programy szkoleniowe.
Podręczniki.
W przypadku instrukcji bojowych (regulaminów walki) wiodącą rolę miał dorobek koncepcyjny ZWZ – AK, który stanowił wzorzec i źródło dla publikacji innych organizacji.
Ogólna koncepcja powstania powszechnego opracowana przez Sztab NW oraz KG ZWZ – AK stanowiła podstawę do prowadzenia dalszych prac studyjnych dotyczących walki w mieście. Opracowanie tego zagadnienia było jednym z zadań Wydziału Wyszkoleniowego Oddziału III KG AK (Oddział III B), a od połowy 1942 r. Wydziału Piechoty i Wyszkolenia kierowanego przez ppłk./płk. Karola Ziemskiego ps. „Wachnowski”. Podobnie jak w przypadku pozostałych wydziałów broni, podstawowymi zadaniami Wydziału Piechoty było:
a) opracowanie opisów użycia sprzętu zdobycznego,
b) opracowanie prac studyjnych dotyczących regulaminów i instrukcji nieprzyjaciela,
c) opracowanie prac studyjnych dotyczących doświadczeń wojennych,
d) opracowanie instrukcji wyszkoleniowych,
e) opracowanie wytycznych i instrukcji do walki powstańczej,
f) określenie i rejestracja kadry dowódczej i specjalistycznej,
g) opracowanie organizacji piechoty,
h) opracowanie wskazówek do OSZ w zakresie jednostek piechoty .
Za pierwsze opracowanie omawiające szczegółowo problematykę walk miejskich należy uznać artykuł Walki uliczne opublikowany w Żołnierzu Polskim na przestrzeni od lipca do sierpnia 1941 r. w czterech częściach :
a) część I omawiająca zastosowanie i przydatność poszczególnych rodzajów broni w walkach miejskich ,
b) część II omawiająca zastosowanie środków technicznych w walce miejskiej oraz ubezpieczenie w walkach miejskich (marsze i postoje) ,
c) część III omawiająca fortyfikacje w mieście, walki o budynek i ulicę ,
d) część IV omawiająca walkę o ulicę, dzielnicę, miasto oraz proces planowanie i przygotowania wystąpienia .
Opracowanie to było typowe dla początkowego okresu kształtowania się koncepcji walki w mieście, opartej o wstępne założenia powstania powszechnego. Zakładało bowiem formy działania zbliżone do walki regularnej, z użyciem przez stronę powstańczą szerokiego wachlarza środków ogniowych. Sam artykuł w założeniu był materiałem wyjściowym, publikowanym w celu wywołania dyskusji na temat walk miejskich.
W Żołnierzu Polskim w listopadzie 1941 r. rozpoczęto również drukowanie artykułów dotyczących broni pancernej pod zbiorczym tytułem Niemiecka broń pancerna (celowo nawiązano do wcześniejszych artykułów dotyczących walk ulicznych). Cechą charakterystyczną było szczegółowe omówienie budowy i możliwości zwalczanie szeregu pojazdów pancernych (samochodów, czołgów i dział pancernych), a także koncepcji ich ewentualnego zastosowania przez przeciwnika w działaniach przeciwpowstańczych w mieście . Na szczególną uwagę zasługuje fakt publikacji w części II fragmentów regulaminów piechoty polskiej (1934), niemieckiej (1941) oraz rosyjskiej (1939) dotyczących zwalczania czołgów .
Najprawdopodobniej w połowie 1941 r. opublikowano Instrukcję bojową. Cz. I. Miasto, będącą pierwszą z szeregu instrukcji o charakterze regulaminu walki AK . Stanowiła ona ogólny wstęp do kolejnych opracowań o charakterze szczegółowym, omawiając poszczególne aspekty walki miejskiej (patrz załącznik). W przypadku szczegółowych rozwiązań np. walki o budynek odsyłano do innych części instrukcji (tzw. przykładów bojowych). W porównaniu z pierwszym opracowaniem z Żołnierza Polskiego instrukcja stanowiła rozwinięcie pewnych elementów i koncepcji sygnalizowanych już wtedy (np. podział przedmiotów walki w mieście). Część elementów pominięto z powodów ich archaiczności (np. zastosowanie kawalerii) lub z powodu ich ujęcia w szerszych i znacznie bardziej szczegółowych opracowaniach. Ważną cechą publikacji było odejście od dążenia nadania walkom w mieście formy działań regularnych i przejście do koncepcji działań powstańczych, wynikających z samego charakteru formowanej armii podziemnej, a także z łatwego do przewidzenia stosunku sił. Instrukcję, mimo jej ogólnego charakteru, należy uznać za podstawowe opracowanie koncepcyjne, stanowiące fundament szkolenia w AK, a także innych organizacjach przez cały okres okupacji niemieckiej.
Uzupełnieniem instrukcji podstawowej były publikacje:
a) Instrukcja bojowa. Cz. III a. Saperskie środki walki,
b) Instrukcja bojowa. Cz.IV. a. Przykłady bojowe. Pluton,
c) Instrukcja bojowa. Cz.IV.b. Przykłady bojowe. Drużyna.
d) Instrukcja bojowa. Cz.IV.c Przykłady bojowe. Sekcja.
Instrukcja bojowa. Cz. III a. Saperskie środki walki omawiała szerokie zastosowanie saperów w prowadzeniu walki i wykonywaniu niszczeń zarówno w polu, jak i w mieście. Walki miejskie obejmowały w niej trzy zagadnienia:
a) przeszkody przeciwczołgowe,
b) barykady,
c) przygotowanie budynków do obrony .
Instrukcja bojowa. Cz.IV. a. Przykłady bojowe. Pluton. W części A instrukcja poświęcona była walkom miejskim omawiając na przykładach następujące elementy:
a) przemarsz ubezpieczony,
b) postój ubezpieczony,
c) zdobywanie budynku,
d) obrona budynku,
e) obrona wylotu ulicy,
f) izolacja budynku .
Instrukcja bojowa. Cz.IV.b. Przykłady bojowe. Drużyna. W części A omawiała następujące elementy działań w mieście:
a) przemarsz ubezpieczony,
b) zdobywanie budynku,
c) obrona budynku,
d) zamknięcie wylotu ulicy .
Instrukcja bojowa. Cz.IV.c Przykłady bojowe. Sekcja. W części A omawiała następujące elementy działań w mieście:
a) samodzielny napad na posterunek,
b) zasadzka ogniowa na maszerującego nieprzyjaciela,
c) patrol rozpoznawczy .
W przypadku instrukcji szczegółowych położono nacisk na działanie małych pododdziałów, które mogły wykonywać swe zadania w zakresie uzależnionym ściśle od swej wielkości. Wynikało to z koncepcji walki w rozproszeniu w początkowym okresie powstania. Koncepcja ta była użyteczna również w przypadku samego charakteru działań miejskich, w których działania rozpadały się na szereg odrębnych starć małych pododdziałów.
Szczególnie istotne było wykorzystanie saperów w walkach miejskich, który to problem był początkowo traktowany w klasyczny sposób, przeniesiony z walki regularnej. Przykładem tego była wymieniona Instrukcja bojowa. Cz. III a. Saperskie środki walki, lecz z biegiem czasu i zmianą koncepcji walki powstańczej w 1944 r. wydano nowa instrukcję Saperzy w dywersji i walce powstańczej. Cz.IV. Użycie saperskich środków technicznych w walkach ulicznych, która jest właściwie bardzo obszernym uzupełnieniem istniejących publikacji, jeśli nie nowym opracowaniem problematyki walki w mieście. Instrukcja w kolejnych rozdziałach omawia następujące elementy:
a) charakterystyka terenu walk ulicznych,
b) ogólne zasady działań w mieście,
c) zadania saperów w walce o miasto,
d) organizacja walki technicznej (planowanie i przygotowanie działań),
e) saperskie środki techniczne i ich użycie,
f) forsowanie przeszkód,
g) techniczne izolowanie budynku,
h) zdobywanie budynku,
i) zdobywanie ulicy,
j) walka z bronią pancerną w mieście.
k) wykorzystanie sieci kanalizacyjnej w walce o miasto .
Instrukcja jest najobszerniejszą publikacją konspiracyjną dotyczącą walk w mieście, kompleksowo omawiającą zastosowanie saperów szturmowych, rodzaju wojsk, który w warunkach konspiracyjnych łączył cechy piechoty i saperów.
Również w 1944 r. opublikowano nowoczesną Instrukcję walki z bronią pancerną, która uzupełniała istniejącą lukę w koncepcji walki powstańczej . Analizując doświadczenia z walk na frontach wojny, stworzono w niej znakomitą koncepcję tworzenia mobilnych zespołów przeciwpancernych, które w warunkach powstańczych przejęłyby główny ciężar walki z bronią pancerną. Główny nacisk położono na walkę wręcz z czołgami nieprzyjaciela, prowadzoną w bezpośrednim kontakcie z pojazdem szeroką gamą improwizowanych środków bojowych. Instrukcja ta była efektem pracy Biura Badań Technicznych (BBT) działającego przy Wydziale Saperów Oddz. III KG AK, którego szefem był por./kpt. inż. Zbigniew Lewandowski ps. „Iza”/”Szyna”/”Zbigniew”. Koncepcja aktywnego użycia patroli saperskich przyniosła wcześniej w 1943 r. opracowanie specjalnego Programu szturmowego szkolenia patroli saperskich, który sam w sobie stanowił doskonały podręcznik i element sprzężony z wymieniona już pozycją Saperzy w dywersji i walce powstańczej. Cz.IV. Użycie saperskich środków technicznych w walkach ulicznych .
Kolejne z podręczników konspiracyjnych do walki w mieście związane są z powstałymi w październiku 1942 r. Narodowymi Siłami Zbrojnymi (NSZ) i prowadzoną w ich strukturach Centrum Wyszkolenia Szkołę Podchorążych Piechoty (CW SPP, patrz rozdział dotyczący szkolenia). Działanie podchorążówki było ściśle związane z pracami Referatu Szkolenia Wojskowego Wydziału III Operacyjno – Szkoleniowego KG NSZ, którym kierował kpt. Andrzej Czajkowski ps. „Marian”/”Mariański” . W CW SPP opracowano dwa podręczniki do walki w mieście, były to najprawdopodobniej opracowania studyjne samych podchorążych. Pierwsza pozycją jest Walka w miejscowościach (Instrukcja wyszkolenia Cz.3.Walki w miastach, osiedlach i zabudowaniach) będąca pierwotnie najprawdopodobniej odrębną pozycją, później dołączoną jako część tekstu do Podręcznika dowódcy plutonu strzeleckiego (PDPS) . Analiza treści wskazuje na wykorzystanie przez autora wcześniejszych publikacji dotyczących walk ulicznych. Były to wspomniana „Instrukcja bojowa. Cz. I. Miasto” oraz głośna praca ppłk. Stefana Roweckiego „Walki uliczne” . Należy jednak zaznaczyć, że mamy do czynienia z rozwinięciem problematyki tam zawartej, a także dodaniem elementów nowych . Pozwala nam to również ustalić w przybliżeniu datę powstania publikacji – był to najprawdopodobniej koniec 1942 lub początek 1943 r.
Sam podręcznik podzielony został na dwie zasadnicze części:
a) ogólną, zawierającą charakterystykę walk miejskich, charakterystykę terenu i zastosowanie poszczególnych broni w walce,
b) szczegółową, zawierającą omówienie obrony i zdobycia ulicy oraz budynku.
W CW SPP powstał również chyba najoryginalniejszy, konspiracyjny podręcznik walki w mieście - Walka pojedynczego strzelca w miastach, zabudowaniach i lokalach . Podręcznik dość specyficzny, omawia jako jedyny dość szczegółowo problem walki w pomieszczeniach i zastosowanie poszczególnych rodzajów broni ręcznej. Jako jedyny również porusza szczegółowo prowadzenie walki wręcz w pomieszczeniach w oparciu o techniki jiu – jitsu .
Gwardia Ludowa na potrzeby szkolenia opracowała krótki podręcznik Walki uliczne, który w odróżnieniu od poprzednich, nie posiadał części ogólnej dotyczącej charakterystyki walk miejskich, skupiając się wyłącznie na problemach praktycznych związanych z obroną budynku . Mimo ewidentnych braków, stanowić może cenne źródło informacji zawierając szereg elementów nie poruszonych w innych podręcznikach (np. maskowanie stanowiska). Opracowano również szczegółowe instrukcje dotyczące budowy stanowisk ogniowych Fortyfikacje prowizoryczne przy walkach w mieście oraz Prace saperskie .
Ostatnim znanym obecnie zwartym podręcznikiem były Walki w mieście organizacji Miecz i Pług. Podręcznik był obszerny, lecz nie był opracowaniem w pełni oryginalnym. Stanowił bowiem połączenie elementów publikacji przedwojennych (PDP) a także konspiracyjnych (np. Instrukcja bojowa. Cz.I. Miasto, Instrukcja dla oddziałów WSOP), zestawionych w dość przypadkowy sposób. Tym bardziej, że część taktyczna dotycząca działania pojedynczego żołnierza była klasyczną taktyką działania w polu, co mogło przynieść w praktyce fatalne skutki. W podręczniku kolejno omówiono:
a) ogólną charakterystykę walk w mieście:
- przygotowania,
- organizację,
- zaskoczenie,
- wywiad,
b) działania pojedynczych żołnierzy i małych grup,
c) walkę z samochodami i czołgami przeciwnika,
d) walkę o budynek,
e) walkę o większe obiekty (dworce, koszary),
f) walkę o ulice,
g) walkę o dzielnice,
h) walkę o miasto .

[ Dodano: 29-12-2006, 22:33 ]
Wreszcie odpaliłem link, który zamieścił wyżej Kangur. I wku..., zdenerwowałem się nieco, ponieważ kolejny raz harcerze wrzucili do GS kompanie Agat/Pegaz, czyli poźniejszego "Parasola". Mimo pochodzenia części żołnierzy kompanii ze środowiska harcerskiego, kompania i poźniejszy batalion nie posiadał harcerskiego charakteru w odróżnieniu do "Zośki" czy "Wigier". Był jednostką specjalną, której zadania były klasyczną partyzantką miejską. "Zośka" miała raczej w większości zadania dywersyjne, choć nie było to regułą.
Jeśli zaisnieje taka potrzeba - to raczej pytanie do Kangura i nie tylko - to mogę wrzucić analizę akcji "Wilanów" wykonana pod katem doświadczeń w walce w miescie.